Mustafakemalpaşa cumhuriyet öncesi ve cumhuriyet döneminde ve halen tarım ve ticaret ağırlıklı bir belde olmuştur. 1976 lardan bu yana sanayi girişimleri varsa da bu girişimler ilçenin genel yapısını değiştirebilecek boyuta ulaşamamıştır.
1950 lere kadar ilçenin ekonomik yapısını İ Hakkı Şenpamukçu’ nun “Mustafakemalpaşa’ nın 2000 Yıllık Tarihi” kitabından şu şekilde alabiliriz :
“O yıllarda ilçedeki esnaf ve sanatkarlar bir yıl içindeki yaptıkları bıçak, kama, balta, orak, keser, semer, hayvan koşumları, eğer, yular, tarak, gibi malları at arabalarıyla sonbaharda Susurluk, Biga, Karacabey, Çan, Göbel, Karabiga panayırlarına götürüp satarlardı. Bu panayırlar iki ay sürer kasabadan ayrılan sanatkarlar iki ay panayır panayır dolaşarak çadırlarda yatardı. Topladıkları paraları eşkıyalara kaptırmamak için jandarma gözetiminde ilçeye dönerlerdi.”
Görülüyor ki 1950 lere kadar ilçede sanayi adına çevreye göre daha bir hareketlilik ve canlılık vardır. Bıçak, kama,balta, orak, eğer, koşum malzemeleri vb eşyalar Mustafakemalpaşa’ da üretiliyor ve Karabiga’ dan Susurluk’ a kadar bir sahada satılıyordu. |
“Bazı esnaf ise veresiye mal satar ve harman zamanı köyleri dolaşarak alacaklarını zahire olarak tahsil ederdi. O yıllarda köylerde alış veriş yumurta un zahire ile trampa usulü yapılırdı. Para çok az işlem görürdü. Nikel madeni paraları esnaf İstanbul’ a götüremezdi.”
1950 hatta 1960 lara kadar Mustafakemalpaşa ekonomik yapısı büyük ölçüde trampaya dayalıdır. Trampaya dayalı olmanın sonucu ciddi sermaye birikimleri olamamış ve sanayileşme için gerekli sermaye artırımı sağlanamamıştır. Değişim daha çok mal ve toprak (arazi, tarla) üzerine olmuştur.
Mustafakemalpaşa’ daki ilk müteşebbislerden biri Sabri Dermenci’ dir. İlk un fabrikasını 1950de inşa ettirdi. 1955 de Kavaklı yakınında Dermenci Kiremit fabrikasını açtı.
Mustafakemalpaşa’ da sanayileşme adına en büyük adım 1967de Vehbi Koç’ un TAT Salça ve Konserve fabrikasını açmasıyla atılmıştır. 1967 de salça fabrikasının kurulmasıyla Mustafakemalpaşa tarımı, çiftçisi büyük bir atılım yapıyor. Çiftçinin eline daha çok para geçiyor ve tarımdaki bu hareketlenme ilçe esnafını da hareketlendiriyor.
1981 de Ticaret ve Sanayi Odasının yeniden açılması ve 1993 de Mustafakemalpaşa Organize Sanayi Bölgesinin temelinin atılması sanayileşme yolunda Mustafakemalpaşa’ nın önünü açmış önemli hamlelerdir. |